Identiteitsgesprek

Uit het promotieonderzoek van Rudy Vandamme is een methodiek voortgevloeid om met de leraar een Identiteitsgesprek® te hebben: wie ben je in je baan? Wat in hoe je bezig bent in je werk werkt vervreemdend en wat is je eigen? Hoe kun je je baan zodanig boetseren dat het meer aansluit bij wil je wil zijn?

 

De methodiek van dit gesprek is gebaseerd op de 43 vastgestelde patronen in hoe docenten in het hbo zichzelf vormgeven (zie het boek). De resultaten zijn veralgemeenbaar naar andere onderwijsniveaus. Het Identiteitsgesprek® brengt de patronen in kaart die een bepaalde leraar doet, waarop een reflectie volgt hoe deze leraar zich verhoudt met dat onderdeel van zijn baan.

 

Het Identiteitsgesprek® is een manier bij uitstek om leraren te helpen reflecteren over zichzelf in hun baan. Uit ervaring blijkt de fenomenale impact van dit soort gesprek. De verheldering van de interne dialogen die leraren voeren rond hun baan komen in gesprek. Dit verhoogt hun zelfsturing.

 

Dit soort gesprek sluit uitstekend aan bij de methodiek van het Ontwikkelingsgericht Coachen, zoals ontwikkeld door Rudy Vandamme. Daarin wordt de ontwikkeling van de leraar gesitueerd in zijn biografie en in het geheel waartoe hij behoort.

 

Als retentie van leraren belangrijk is, dan schuilt in dit soort gesprek een krachtige hefboom. We zouden dit gesprek zeer nuttig zien voor: leidinggevenden van leraren, coaches, loopbaanbegeleiders, de lerarenopleiders en vooral de begeleiders van startende leraren.

 

 

  • Startende leraren. Beginnende leraren krijgen inzicht hoe ze veerkrachtiger kunnen worden om in het beroep staande te blijven. Zij kunnen een methode leren om met zichzelf om te gaan op het moment dat zij in het werkveld stappen. ‘Je kunt veel stages doen, maar als je eenmaal in een school begint, is het springen in het water en hopen dat je niet verdrinkt.’ Waarom niet enkele methoden leren om in woelige wateren rustig te blijven?

 

  • Gevorderde leraren. Gevorderde leraren (na drie jaar lesgeven) krijgen inzicht in hoe ze hun manier van lesgeven tot een persoonlijke stijl kunnen maken zodat ‘het werk voor hen een feestje wordt’.

 

  • De senior leraren. Senior leraren (meer dan 10 jaar lesgeven) krijgen inzicht op welke manier nieuwe vragen vanuit het onderwijslandschap ingevoegd kunnen worden in hun bestaande stijl en patronen.

 

  • Lerarenopleiders. Lerarenopleiders kunnen aankomende leraren wapenen tegen het werkveld door hen te leren hoe zij elke ervaring kunnen benutten in de ontwikkeling van hun identiteit. Reflectie op gedane stages wordt opgetild van onderwijsmethodisch leren naar groeien als mens in dit werk.

 

 

Casus startende leraar:

Een startende leraar twijfelt of ze in het onderwijs zal blijven. Ze krijgt maar niet te pakken waar voor haarzelf het schoentje wringt. Ze voelt zich twijfelen. Enerzijds vindt ze de schoolomgeving fijn om te werken, anderzijds ontdekt ze dat ze niet graag voor de klas staat. Ze werkt liever in nauw contact met de leerlingen, maar de werkvormen maken dat ze geen controle meer heeft over de klas. In het Identiteitsgesprek ontdekken we dat haar voorkeurspositionering ligt in het organiseren van gebeurtenissen waarin anderen kunnen stralen. Dat ervaart ze als ze een artistiek programma voor haar koor samenstelt. 'Jammer dat ik er mijn beroep niet kan van maken' zegt ze. Op het einde van het gesprek komen we bij de creatieve vraag: 'hoe kan ik deze voorkeurspositionering vertalen in een manier van lesgeven?' Door die vraag is haar verhouding met de baan van leraar herstelt.